Diaconale presentie in Lelystad

Dit is een interview met Veerle Rooze, directeur in het Interkerkelijk Diaconaal Overleg (IDO) Lelystad. Dit centrum is inmiddels uitgegroeid tot een groot oecumenisch diaconaal centrum met meerdere locaties en activiteiten.
"We zetten samen een wereld van presentie neer en die is krachtig”

IDO Lelystad

Veerle Rooze

“IDO Lelystad sluit vanuit de kerken al dertig jaar aan bij de leefwereld van mensen en hun behoeften. Het is uitgegroeid tot een grote vrijwilligersorganisatie waarmee acht kerken in Lelystad samen werken aan barmhartigheid en gerechtigheid. De Stichting heeft acht medewerkers in dienst en werkt met honderden vrijwilligers. Er is een grote samenwerking met een netwerk van organisaties op het terrein van wonen, werken, inkomen, onderwijs, zorg, en welzijn. Het gaat om doen van onderop, op vraag van de mensen. Inmiddels werken we met 300 vrijwilligers, waarvan 100 in de voedselbank de Korenaar. Mensen hebben vaak problemen en vanuit de ontmoeting met vrijwilligers kunnen mensen met vragen verwezen worden naar andere hulp, zoals tandarts, huisarts, advocaat, voorschot, schuldhulp, uitkering. Binnen het IDO werken we met twee inloophuizen met inloopspreekuren, activiteiten, maaltijdprojecten. We hebben op zes plaatsen uitdeelpunten van de Voedselbank. Er zijn in de inloophuizen kledingwinkels. Er zijn taallessen voor alle mensen, die Nederlands willen leren. Voor hen die daar naar zoeken zijn er spreekuren voor betaald werk. We vullen aan op waar de mensen in Lelystad behoefte aan hebben. We zijn er voor iedereen, maar in de praktijk blijkt dat we er vooral zijn voor mensen met achterstanden, die drempels kennen voor meedoen in de samenleving, hulporganisaties, digitale manieren van meedoen. We zijn geen hulpverleningsorganisatie, maar doen diaconaal werk. Het meest belangrijk is daarbij om naast mensen te staan. De boodschap die we dagelijks uitdragen en voorleven is: je staat er niet alleen voor.”

“We zijn eigenlijk de EHBO-post voor hen die de strijd in de samenleving verloren hebben.”

Meedoen samen uit de armoede

“Ons beleid bouwt voort uit de eigenheid van het diaconale werk, dat de laatste jaren is ontwikkeld. We willen mensen laten meedoen in de samenleving door samen uit de armoede of schulden te komen. Daar is vaak lange tijd voor nodig. We kiezen bewust voor presentie, aanwezig zijn, samen doen en zijn er vooral voor hen die kwetsbaar zijn in onze ingewikkelde samenleving. We weten dat de gemeentelijke overheid diverse hulporganisaties heeft en waar nodig verwijzen we daarnaar. Maar om tot helpen te komen is vaak eerst een vertrouwensbasis nodig, een erkennen dat meedoen samen uit de armoede inhoudt dat er een pad ingeslagen wordt, dat lang moet worden volgehouden. We zijn eigenlijk de EHBO-post voor hen die de strijd in de samenleving verloren hebben. Veel mensen zijn niet zo zelfredzaam. Ze hebben anderen nodig om mee te kunnen doen. 

Diaconale organisatie, geen vat met vrijwilligers

“We zijn een diaconale organisatie, die actief is in de non-profit sector. Met een nadruk op diaconaal en non-profit. We hebben geen verdienmodel en zijn geen vat met vrijwilligers, dat andere organisaties zich kunnen toeëigenen. We merken elke dag weer hoeveel mensen uitgesloten zijn van de reguliere samenleving met al haar hulporganisaties. Veel mensen hebben problemen met onze ingewikkelde samenleving, hoe die functioneert, met de moeilijke toegangen die er zijn. Wij willen als IDO Lelystad die mensen in beeld hebben, er contact mee maken, hun verhaal horen. We richten ons in ons beleid om toegangen te vinden tot mensen, die we nog niet zo goed kennen. We willen dat mensen ons gemakkelijk kunnen vinden als ze op zoek zijn naar ondersteuning. Ons uitgangspunt is eerst helpen waar geen helper is, zoeken naar waar de mensen zijn die uitgesloten worden of zich uitsluiten, de verhalen horen van hen die niet gehoord worden, hen zien die niet gezien worden, samen eten met hen die honger hebben. Als kwetsbare mensen ervaren dat er samenzijn kan zijn, dat ze niet alleen zijn, dan komt het besef dat grenzen in kwetsbaarheid niet grenzen zijn, maar lijnen die verlegd kunnen worden. En dan kunnen we ook de weg wijzen naar andere organisaties in de samenleving. Die uitgangspunten bepalen ons beleid.”

“Onze kracht zit in de verschillende manieren van diaconaal aanwezig zijn”

Diaconaal werk kent ook grenzen

“Ons werk omvat veel, als je kijkt naar alle activiteiten die vanuit IDO Lelystad verricht worden. We werken vooral door en met vrijwilligers. Deze mensen doen dat zonder betaling en het kent ook zijn grenzen. De presentie weg kost tijd, vergt investeren in vertrouwen, vinden van wegen naar mensen toe. Wij kunnen ons niet als een inhuurbare vrijwilligersorganisatie laten betalen voor een bepaalde klus, zoals sommige subsidiegevers graag willen. We vertrekken vanuit de kernwaarden van ons werk en willen daarvoor subsidies ontvangen. Zo kan soms een goed idee zo groot worden, dat wij het graag aan een ander geven om het uit te voeren. We hebben vorig jaar bedacht, dat schoolontbijt invoeren een manier kan zijn om in contact te komen met gezinnen in armoede. De pilot ging goed, maar de gemeente wilde het in meerdere delen van de stad invoeren, tegelijkertijd. Dat plan is goed en we staan er achter, maar voor ons werd het te groot. Binnen ons netwerk van samenwerkende organisaties hebben we een welzijnsorganisatie erbij betrokken. Zij voeren nu dat project uit en wij ondersteunen met onze presentie aanpak. Zo zijn we in de praktijk aanvullend op elkaar.”

Diaconaal aanwezig zijn

“Onze kracht in de verschillende manieren van diaconaal aanwezig zijn heeft zich inmiddels bewezen. Tegelijk willen we niet alleen dweilen met de kraan open, maar ook veranderend werken met hoop op uitzichten, perspectieven, oplossingen. Het gaat om wegen te vinden om verbindingen te maken. Want vaak is schaamte, wantrouwen, vreemdheid een groot obstakel. Zowel voor mensen in de stad als voor ons. We zien dat onze winkels, onze maaltijden, onze koffie-uurtjes drempels wegnemen. Mensen lopen binnen, leren ons kennen door mee te doen. Met jongeren willen we whats-app groepen maken. We willen aansluiten bij de eetgroepen, verbindingen krijgen met mensen en tussen mensen, de ene groep met de andere in contact brengen. Op allerlei manieren willen we ons zelf open stellen voor mensen en naast mensen staan. We willen testen op welke manieren we verbindingen kunnen maken en ons zelf daarin versterken. Daarin zit onze diaconale niche.”

Tekst en foto’s zijn van Hub Crijns.
Dit is een ingekorte versie van een artikel dat verscheen eerder in Diaconie & Parochie, december 2018.

Websites IDO:
www.ido-lelystad.nl
www.voedselbanklelystad.nl

Veerle Rooze (1978) is geboren in Brussel en heeft daar haar jeugd doorgebracht. Op haar twaalfde verhuisde het gezin wegens het werk van vader naar Zuid-Beveland in Zeeland. Ze volgde het gymnasium in Goes en ging Master theologie studeren in Leiden. Daarna volgde in Leuven een afstudeeronderzoek in de Missiologie. In 2000 studeerde ze in Nijmegen Bachelor en Master bedrijfswetenschap en organisatieadvieswerk. Daarna deed ze in Leiden de Protestantse predikantenopleiding. In 2011 deed ze bij het IDO Lelystad een onderzoekspilot voor Exodus en kerken met STIP naar de opvang van ex-gedetineerden in de samenleving. Door dat werk is ze in contact gekomen met alle diaconale activiteiten van IDO Lelystad. In mei 2016 is Veerle Rooze aangetreden als directeur van de Stichting IDO Lelystad.